Περίπου έναν αιώνα πριν, η ανθρωπότητα ζούσε με το φόβο μιας αρρώστιας παλιάς, που το δέκατο ένατο αιώνα και αρχές του εικοστού προκάλεσε πολλούς θανάτους. Ήταν η φυματίωση και οι ασθενείς της αναζητούσαν τη  θεραπεία σε μέρη με καλό κλίμα και μεγάλο υψόμετρο, στο καλό φαγητό και την ανάπαυση. Το Μαίναλο στην ορεινή Αρκαδία ήταν τόπος κατάλληλος για την ίδρυση σανατορίων, που στέκουν ακόμα να μας θυμίζουν εκείνες τις εποχές.

   Το σανατόριο της Βυτίνας  ή της "Ιθώμης", όπως λεγόταν, φτιάχτηκε απο τον πνευμονολόγο Μπόμπολα το 1927, αργότερα πουλήθηκε στο νοσοκομείο της Καλαμάτας και λειτούργησε ως το 1941. Το κτίριο έχει καταρρεύσει σχεδόν ολοκληρωτικά. Συνετέλεσαν ο χρόνος, οι λεηλασίες κι κατασκευή που δεν ήταν πολύ γερή. Το τοπίο που το περιβάλλει είναι μαγευτικό!






   Είναι αδύνατο πια να μπει κανείς μέσα. Από τα παράθυρά του διακρίνονται ελάχιστα οι κοινόχρηστοι χώροι και τα δωμάτια. Μέχρι πριν λίγα χρόνια υπήρχαν και τα καλοριφέρ της κεντρικής θέρμανσης, μεγάλη πολυτέλεια για την εποχή εκείνη, υποθέτω.

Με ποια συναισθήματα θα διάβαιναν αυτά τα κατώφλια...

   Εκεί κοντά, σε σημείο απ' όπου παλιά περνούσε ο δρόμος για το σανατόριο, βρίσκεται ένας βράχος, η Άσπρη Πλάκα, όπως τη ,λένε οι κάτοικοι της Βυτίνας. Πάνω στο βράχο είναι σκαλισμένα ονόματα και χρονολογίες κι η παράδοση λέει ότι κάποια είναι ονόματα ασθενών που θεραπεύτηκαν κι έφυγαν.







     Το δεύτερο σανατόριο της περιοχής βρίσκεται κοντά στο χωριό Μαγούλιανα. Ένα  επιβλητικό πέτρινο κτίριο, που φτιάχτηκε το 1923 με πρωτοβουλία και εράνους της αδερφής του Παύλου Μελά, Άννας Παπαδοπούλου  ή Μανας, για τους άρρωστους στρατιώτες της μικρασιατικής εκστρατείας. Είναι γνωστό ως το "Σανατόριο της Μάνας". Κι εδώ το τοπίο είναι αλπικό, κοντά στα 1500 μέτρα υψόμετρο.



  Εδώ μπορούμε να μπούμε μέσα, αν και δεν έχει απομείνει πια τίποτα στο εσωτερικό.







       Πώς σας φάνηκε αυτή η βόλτα στο παρελθόν; Είναι λυπηρό να βλέπεις αυτά τα κτίσματα, έρημα να καταρρέουν, αλλά από την άλλη συμβολίζουν μια νίκη του ανθρώπου απέναντι σ' εκείνον τον εχθρό, που μας δίνει αισιοδοξία σήμερα που παλεύουμε μ' έναν καινούργιο.
Τα σανατόρια πεθαίνουν γιατί δε τα χρειαζόμαστε πια...

   Την Δημητσάνα, ένα από τα πιο όμορφα χωριά της περιοχής μας, σίγουρα τη γνωρίζετε, ακόμα και οι πιο μακρινοί. Μπορείτε να διαβάσετε γι' αυτήν στην ανάρτηση της Ελένης.



    Εμείς σ΄αυτή τη βόλτα μας δε θα σταθούμε στα γραφικά της σοκάκια, την προσπερνάμε γιατί ο προορισμός είναι ενα μέρος μαγικό, το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης, λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω, μέσα στο φαράγγι του Λούσιου.
   Το μουσείο αναβιώνει εργαστήρια της προβιομηχανικης εποχής, που λειτουργούσαν με τη δύναμη του νερού.




  Το νερό κυλάει και μέσα από κανάλια διοχετεύεται στα διάφορα κτίσματα. Ο ήχος του μας συνοδεύει σε όλη την περιήγησή μας!
   Όλες οι εγκαταστάσεις μπαίνουν σε λειτουργία κι οι επισκέπτες βλέπουν πως δούλευαν και τι παρήγαγαν. Επίσης σε κάθε χώρο γίνονται σύντομες προβολές βίντεο με κατατοπιστικα στοιχεία.







       Στην αυλή το καζάνι για το τσίπουρο.


  Πιο κάτω ο σταύλος με το παχνί των ζώων.


   Δίπλα το βυρσοδεψείο.




   Και στο χαμηλότερο επίπεδο, ο μπαρουτόμυλος.


    Η ομορφιά παντού γύρω!

  Στο χώρο υπάρχουν και ερείπια παλιού βυρσοδεψείου.